De Standaard - 18/01/2010 - ita

Elke euro extra is voor sanering

INTERVIEW Federaal minister van Begroting Guy Vanhengel (Open VLD) Elke euro meer die de overheid uit de economische groei haalt, moet naar de begrotingssanering gaan volgens Guy Vanhengel. Een structurele oplossing met een nieuw financieringsmodel is voor na de verkiezing van 2011.

Van onze redactrice

Isabel Albers

BRUSSEL

Guy Vanhengel schoot in een Brusselse colère toen hij de kritiek van een voorganger las op zijn begrotingsbeleid. Johan Vande Lanotte (SP.A) en diens politieke zoon John Crombez (DS 15 januari) betwistten vorige vrijdag dat de begrotingscijfers beter waren dan de regering zichzelf had opgelegd en dat België beter doet dan de meeste Europese landen. 'Deze regering voert helemaal geen zuinig beleid', zeiden ze.

Enkele uren later mocht Vanhengel zich een tweede keer in zijn koffie verslikken, toen hij de aanmaningen van de Hoge Raad voor Financiën kreeg. Een belangrijk deel van het begrotingstekort is structureel, zegt de HRF, en heeft niks met de crisis te maken.

Het is ver gekomen als een socialist een liberaal moet zeggen dat de begroting niet zuinig is opgesteld.

(windt zich op) 'Van mij mogen socialisten dat doen, maar Vande Lanotte niet. Iedereen mag me wijzen op bepaalde punten die beter kunnen, maar niet deze Tita Tovenaar van de begroting. Je kunt een telefoonboek vullen met de kunstgrepen waarmee hij zijn begrotingen opsmukte. Belgacom-operaties, de miljarden van de pensioenfondsen die hij heeft overgenomen, de honderden miljoenen van Alesh (de sociale huisvestingmaatschappijen, red.), de goudreserves, de ambassade van Tokio en de verkoop van ander onroerend goed, noem maar op.'

'Als Brussels begrotingsminister mocht ik ooit een oudejaarsdag op zijn kantoor doorbrengen om een operatie te regelen waarbij het Brussels gewest gronden overnam van de NMBS opdat zijn cijfers zouden kloppen. Dat uitgerekend deze man nu zegt dat onze begroting niet goed in elkaar steekt, vind ik er nu echt over.'

Al die operaties zijn doorgevoerd in een regering waarvan Open VLD de leiding had.

'Ik heb in begrotingsonderhandelingen met Vande Lanotte gezeten en met niemand anders.' (boos) 'Eén zinvol voorstel om beter te doen heb ik van de SP.A nog niet gehoord. Of toch. Dat we moesten beginnen met een volkslening. Le grand emprunt! Enfin. Vande Lanotte had even Libération gelezen. De Fransen zijn met die operatie nu met hun kop recht tegen de muur aan het lopen. Alsof we met een volkslening de schuld niet zouden verhogen.'

Wat vindt u ten gronde van het verwijt dat deze regering de schuld laat oplopen zonder iets wezenlijks eraan te doen?

'We grijpen wél in. Wij zijn erin geslaagd in zeer moeilijke omstandigheden om de primaire uitgaven (de uitgaven van de federale departementen, zonder de rentelasten, red.) te verminderen. Dat heeft men in dit land nooit gedaan! Dat we uiteindelijk een betere begroting hebben kunnen opstellen dan het er in juli naar uitzag, toen ik hier aankwam, dat is er niet zomaar gekomen.'

Ook de Hoge Raad voor Financiën zegt dat er een structureel tekort is en dat er een saneringsprogramma moet komen voor uw primaire uitgaven.

'De primaire uitgaven van de federale overheid zakken dit jaar wel, met 1,9 procent. Vande Lanotte heeft dat zelf nooit moeten doen.'

'Wat de begrotingssanering betreft, we kunnen altijd beter en meer. In deze economische crisis moeten we echter het juiste evenwicht vinden tussen saneren en het herstel niet fnuiken.'

'Ik voel me door het rapport van de HRF zeker gesteund in mijn visie op de begroting: dat we zo snel mogelijk weer een groeipad naar een evenwicht nodig hebben. Als er marge komt door de economische groei, moeten we die volledig aanwenden om ons tekort sneller naar beneden te halen. Dat is wat we proberen te doen.'

'België is virtueel failliet', zei u deze zomer. Heeft dat iets uitgehaald?

'Ik ben hier als minister van Begroting aangekomen na de regionale verkiezingen. Tijdens die campagne is het financiële en economische probleem van het land onder de mat geveegd. De gedachtegangen van de Belgische politiek stonden helemaal niet op bezuinigen. Kijk maar hoe ze in Vlaanderen in drie weken tijd de begroting in elkaar hebben geflanst en nu met hun handen in het haar zitten.'

'Ik wou, toen ik die catastrofale begrotingsvoorspellingen zag, het boeltje hier wakker schudden. Die ietwat stevige quote heeft daartoe geholpen. Ineens ging het debat over: moet het rigueur of austérité zijn. Tja, dat zijn twee termen die 'zuinig' willen zeggen.'

'Mocht die déclic er niet gekomen zijn, hadden we nooit twee begrotingen (2010 en 2011) kunnen opstellen, met goede maatregelen. Zo is er bijvoorbeeld 800 miljoen uit de sociale zekerheid rechtstreeks naar schuldafbouw van de federale overheid gegaan.'

Er is ook 5 miljard vanuit de algemene middelen weer naar de sociale zekerheid gevloeid. In plaats van die sociale zekerheid eerst eens grondig onder de loep te nemen.

'In de sociale zekerheid moeten we de wettelijke groeipercentages in de gezondheidszorgen respecteren en een aantal welvaartsaanpassingen die overigens door mijnheer Vande Lanotte zijn ingevoerd. Ik heb daar niet om gevraagd hé, om die 4,5 procent stijging van de uitgaven in de gezondheidszorg elk jaar. Voor hem en zijn socialistische kompanen is dat een fetisj.'

'We zijn het land van Magritte. We bedrijven de kunst van het surrealisme. Want 4,5 procent is allang geen 4,5 meer. Dat staat daar nog wel, maar we doen dat niet. We geven niet al dat geld uit. Net als de vennootschapsbelasting in werkelijkheid veel lager ligt dan de tarieven doen lijken, onder meer door de notionele interestaftrek.'

Gaat u de regeringsdeelname verkocht blijven krijgen aan uw partij met de nieuwe voorzitter Alexander De Croo?

'De vergelijking met Willy De Clercq tegenover de jonge voorzitter Verhofstadt in 1985 gaat niet op.'

'Willy De Clercq kwam in de regering en het eerste wat hij deed, was de btw voor de kappers verhogen. Ik ben in de regering gekomen en heb de btw voor de horeca verlaagd en de btw-verlaging voor de bouw verbeterd en verlengd. Dat is het verschil.'

Uw partij eist dat de regering zich engageert om in 2012 niet boven de 3 procent tekort (10 miljard) te gaan. En al wat Leterme, Reynders en uw andere coalitiegenoten zeggen, is: we gaan ons best doen, maar we beloven niets.

'Ik probeer daar naartoe te werken, maar ik ben voorzichtig genoeg om mezelf niet in het fetisjisme te laten meeslepen. Of het nu -2,9 of -3,1 procent is, het belangrijkste is dat de beweging ingezet wordt om binnen enkele jaren tot een evenwicht te komen.'

'Nog een verschil tussen mij en Willy De Clercq destijds: ik heb niet meer zoveel in de hand als hij toen had. Ik hang ook af van de goede wil van de anderen, van alle entiteiten in dit land. En dus eigenlijk van de hele politieke wereld. Als je alle entiteiten samen neemt, dan zit iedereen mee in bad: alleen LDD en Vlaams Belang spelen nergens mee.'

De HRF toont welke moeilijke begrotingsjaren we nog voor de boeg hebben. Geraken we er nog?

'Het financieringsmodel moet herbekeken worden. Het is écht onhoudbaar, dat blijkt ook uit dat rapport. Maar ik denk dat dat nu onhaalbaar is. Dat is voor de volgende regering. We moeten nu eerst ons conjunctureel probleem door de financieel-economische crisis helemaal onder controle krijgen, en dan full force het structurele financieringsprobleem van België oplossen. Laat ons daar nu al de voorbereidingen voor treffen, maar de beslissingen daarover zullen voor na de verkiezingen van 2011 zijn.'

©2010 - Corelio - alle rechten voorbehouden. Geen reproductie zonder voorafgaande toestemming.