Het Laatste Nieuws - 28/07/2010 - Segers Jan

3 ministers voor N-VA, ook 3 voor kleine cdH?

één stem voor Milquet wellicht evenveel waard als drie voor De Wever

3 ministers voor N-VA, ook 3 voor kleine cdH?

Ze is nog lang niet gevormd, de regering met vijf partijen die Elio Di Rupo in zijn hoofd heeft, maar als het zo ver komt, krijgt de kleine cdH van Joëlle Milquet wellicht evenveel ministers als de drie keer grotere N-VA van Bart De Wever. Om dezelfde macht uit te oefenen heeft De Wever op papier driemaal meer stemmen nodig dan Milquet. Grondwettelijke logica op zijn Belgisch.

JAN SEGERS

Ook gisteren voerde preformateur Di Rupo discrete gesprekken met N-VA, CD&V, sp.a, PS en cdH, de vijf partijen met wie hij een regering wil vormen, plus Groen! en Ecolo, die hem daarbuiten aan een tweederdemeerderheid voor een staatshervorming moeten helpen. Het is weken, zo niet maanden te vroeg om al te speculeren over wie in die regering welke ministerportefeuille zal beheren, maar het ziet ernaar uit dat de grootste partij van het land, de N-VA, niet meer ministers zal leveren dan de achtste partij van het land, de cdH.

Bescherming

In juni stemden 1.135.617 mensen op N-VA, goed voor 17,4% van alle Belgische stemmen en 27 zetels in de Kamer. 360.441 mensen stemden cdH, goed voor 5,5% van alle Belgische stemmen en 9 Kamerzetels. Merkwaardig genoeg levert hen dat elk drie ministers op.

Hoe kan dat? Het zou het opvallende gevolg zijn van de verplichte paritaire samenstelling van elke federale regering: zeven Nederlandstalige en zeven Franstalige ministers, geleid door een premier die per definitie als taalneutraal wordt beschouwd, ook als die Elio Di Rupo heet. Bovendien zouden de zeven Nederlandstalige ministers verdeeld moeten worden onder drie partijen (N-VA, CD&V en sp.a), terwijl de zeven Franstalige slechts door twee partijen (PS en cdH) moeten gedeeld worden.

Gezien de Franstalige socialisten ook al premier Di Rupo en Kamervoorzitter Flahaut leveren, zou de PS in de regering genoegen nemen met vier 'gewone' ministers, tegenover drie voor cdH. Aan Vlaamse kant kan de N-VA, die met Danny Pieters al de Senaatsvoorzitter heeft, drie ministerposten opeisen, tegenover twee voor CD&V en twee voor sp.a. Sprekende getallen: de zeven Franstalige ministers vertegenwoordigen dan de stem van 1.254.984 Belgen, terwijl de zeven Vlaamse ministers de stem van 2.446.470 Belgen vertegenwoordigen.

"Dat wringt", zegt politicoloog Carl Devos (UGent). "Je krijgt het aan de Vlaamse burger niet uitgelegd, vrees ik, dat één stem op Joëlle Milquet evenveel ministers oplevert als drie stemmen op Bart De Wever. In 1970, toen België werd omgevormd van een unitaire naar een federale staat, hebben de Vlamingen ingestemd met een aantal beschermingsmechanismen voor de Franstaligen. Die pariteit binnen de regering was er één van. Anno 2010 vloekt dat mechanisme met ons democratische aanvoelen, maar afgeschaft krijg je dat nooit meer, want daarvoor heb je de Franstaligen nodig en die willen dat uiteraard niet."

Voor een goed begrip: als het van Joëlle Milquet zelf afhing, zou ze met plezier één van de drie cdH-ministerportefeuilles inleveren bij Ecolo. Zij wil de ecologisten liever mee in de regering, maar de Franstalige groenen zijn daar alleen toe bereid als ook de Vlaamse groenen meedoen, en dat wil de N-VA van Bart De Wever dan weer niet. Kortom, de ministeriële wanverhouding tussen N-VA en cdH zou niet uitsluitend te wijten zijn aan 'het Belgische systeem', maar evenzeer aan vrije politieke keuzes.

Staatssecretarissen?

"Hoe dan ook, als N-VA en cdH evenveel ministers hebben, moet dat binnen de regering gecompenseerd worden met zware portefeuilles voor de N-VA'ers", zegt Carl Devos. "Ze moeten dan departementen krijgen met serieuze bevoegdheden en een groot budget. Bovendien zal de N-VA op de eerste rij staan voor topbenoemingen in de administratie en buitenlandse functies."

Veel andere mogelijkheden om de balans in evenwicht te brengen, zijn er niet. "Ja, je zou dat kunnen doen door N-VA één of meer extra staatssecretarissen toe te kennen", zegt Devos, "maar de partij is zelf tégen staatssecretariaten. Andere optie is dat de Franstaligen het uit vrije wil met één minister minder zouden doen, en premier Di Rupo zouden meetellen als Franstalige. Dat zou een mooie geste zijn. Maar waarom zou Joëlle Milquet daar spontaan mee instemmen?"

Dit zal moeten gecompenseerd worden met zware portefeuilles voor N-VA'ers

Politicoloog Carl Devos

De zeven ministerposten voor de Franstaligen moeten worden verdeeld onder twee partijen, die voor de Vlamingen onder drie. De cdH van Milquet krijgt dan drie posten, de N-VA van De Wever ook. Belga/PN

©2010 - Het Laatste Nieuws - alle rechten voorbehouden. Geen reproductie zonder voorafgaande toestemming.